Czym się różni karta debetowa od karty kredytowej?

1.6.2020 (Czas czytania: 10 min.)

Blog

Wraz z rozwojem bankowości i postępem technologicznym pozwalającym niemal wszystkim, nawet tym najdrobniejszym biznesom akceptować transakcje bezgotówkowe, karty bankowe cieszą się coraz większą popularnością i należą do podstawowych produktów, które ma w ofercie praktycznie każdy bank. Ich użytkowanie jest wygodne i - przy zachowaniu podstawowych środków ostrożności - bezpieczne.

Do najczęściej używanych kart należą karty debetowe i kredytowe, często mylone wśród użytkowników, zwłaszcza tych mniej obytych z terminologią bankową. Która karta oznacza wydatek własnych pieniędzy, a która oznacza pożyczkę od banku? Czym jeszcze różnią się obie karty?

Historia „plastikowych pieniędzy”

Pierwsza na świecie karta płatnicza została wydana przez Diners Club International w 1950 roku. Korzystały z niej osoby zamożne, płacąc przy jej pomocy za swoje podróże i rozrywkę. W Polsce karty Diners Club pojawiły się w latach sześćdziesiątych, ale były one używane tylko przez cudzoziemców i akceptowane jedynie w niektórych hotelach i restauracjach, sklepach Pewex i Baltona.

NBP w swojej publikacji Rynek Kart Płatniczych w Polsce podaje, że instytucją, która w latach osiemdziesiątych jako pierwsza udostępniła karty płatnicze polskim klientom, był Bank Polska Kasa Opieki S.A. Ten sam bank zainstalował również pierwsze bankomaty. Natomiast pierwsze karty kredytowe (Visa) zostały wydane w 1991 roku przez Bank Inicjatyw Gospodarczych S.A.


Początki polskiej karty bankowej

Źródło:Początki polskiej karty bankowej - raport Narodowego Banku Polskiego


Karty debetowe

Według informacji o kartach płatniczych opublikowanych przez NBP w grudniu 2019, na polskim rynku jest obecnie w użyciu ponad 42 miliony kart płatniczych. W tej samej publikacji Narodowy Bank Polski zamieścił również poniższą tabelę, która pokazuje stały i dynamiczny wzrost ilości kart od 2004 do 2019 roku.


Liczba kart płatniczych (w mln szt.) w Polsce na koniec kolejnych kwartałów od 2004 r. - Narodowy Bank Polski

Źródło:Liczba kart płatniczych (w mln szt.) w Polsce na koniec kolejnych kwartałów od 2004 r. - Narodowy Bank Polski


80,5% dostępnych kart to karty debetowe. To właśnie one często konfundują użytkowników ze względu na swoją nazwę „debet”, która potocznie kojarzy się bowiem z kredytem. Czy jednak używając kart debetowych, faktycznie pożyczamy pieniądze od banku? Bynajmniej. Karta debetowa to bowiem:

  • Produkt bezpośrednio połączony z kontem bankowym służący do jego obsługi, oferowany przez bank w momencie otwarcia konta.
  • Jest wydawana za darmo, w niektórych bankach już przy samym fakcie otwarcia konta, a w innych przy spełnieniu dodatkowych warunków.
  • Pozwala na wypłacenie własnych pieniędzy na nim zgromadzonych.
  • Można przy jej pomocy dokonać płatności w sklepach stacjonarnych lub internetowych oraz uregulować płatności online.
  • Użycie karty debetowej do zakupów pozwala uniknąć prowizji związanej z wypłaceniem gotówki z bankomatów nienależących do banku, który wydał kartę.
  • Zapłata kartą debetową jest porównywalna do zapłaty gotówką. Pieniądze płyną ze środków zgromadzonych na naszym koncie tak jak gotówka z naszego portfela.
  • Według swych podstawowych funkcji karta debetowa nie jest związana z pożyczką od banku.
  • „Zrobić debet” na koncie dawniej było utożsamiane z długiem. Stąd pewnie niektóre osoby, zwłaszcza te starsze, mają obawy przed używaniem karty debetowej, utożsamiając ją z pożyczaniem pieniędzy.
  • „Debet” w terminologii bankowej oznacza operację obciążenia rachunku.
  • Aby sprawdzić, czy dana karta jest debetowa, należy szukać napisu DEBIT na awersie.

Karty kredytowe

Jak podaje Narodowy Bank Polski w cytowanej powyżej publikacji, karty kredytowe są drugim w Polsce najbardziej popularnym rodzajem kart bankowych. Jest ich obecnie na rynku prawie 6 milionów, co odpowiada około 14% wszystkich dostępnych na rynku kart bankowych.

Do najważniejszych cech kart kredytowych należą:

  • Brak konieczności posiadania rachunku w danym banku. Wydając kartę kredytową, bank uruchamia tzw. konto techniczne.
  • Konieczność spełnienia szeregu wymogów (dochodowo-kredytowych) w celu jej przyznania. Osoby figurujące w rejestrze dłużników mają znikome szanse na otrzymanie karty.
  • Korzystanie z karty kredytowej jest równoważne z zaciągnięciem krótkoterminowej pożyczkibankowej, w granicach ustalonego przez bank miesięcznego limitu.
  • Nie jest konieczne wykorzystanie co miesiąc całości dostępnego limitu, można wykorzystać tylko jego część.
  • Pożyczone środki podlegają spłacie odsetek, chyba że ich zwrot nastąpi w trakcie tzw. „okresu bezodsetkowego”.
  • Obowiązują te same funkcje płatnicze jak przy karcie debetowej.
  • Możliwość zakupów na raty, co jednak jest związane z kredytem sklepowym i koniecznością opłaty dodatkowych odsetek.
  • Wypłacanie gotówki z bankomatów przy użyciu kart kredytowych jest możliwe, ale niezalecane ze względu na wysoką prowizję bankową.
  • Karty kredytowe są zwykle przyznawane na 2-3 lata. Ten okres, na życzenie i przy nienagannej spłacalności klienta, może zostać przedłużony.
  • Użytkowanie kart kredytowych często jest związane z programami lojalnościowymi oferującymi zbieranie punktów wymienialnych na nagrody, punkty PAYBACK, zniżki u partnerów programu, mile lotnicze itp.

Długość okresu bezodsetkowego i RRSO dla kart kredytowych w wybranych bankach.

Oferta kart kredytowych na polskim rynku jest obecnie bardzo rozwinięta. Poniżej, porównanie oferty kart kredytowych w kilku różnych bankach. Parametrami porównania jest długość okresu bezodsetkowego oraz rzeczywista roczna stopa oprocentowania, która, tak jak w przypadku innych rodzajów kredytów bankowych, ujmuje wszystkie opłaty z nimi związane (oprocentowanie, prowizję i koszt utrzymania kart).

BANKNazwa kartyDługość okresu bezodsetkowegoRRSO
CitibankSimplicityDo 56 dni9,38%
Pekao S.A.World Elite MasterCardDo 54 dni21,60%
Santander Consumer BankVisa TurbokartaDo 54 dni12,26%
mBankMastercard Standard lub Visa ClasicDo 54 dni9,72%

Okres bezodsetkowy, czyli jak uniknąć płacenia odsetek za użycie karty kredytowej

Jak już zostało to wcześniej wspomniane, płatności realizowane kartą kredytową podlegają spłacie odsetek, które mogą w znacznym stopniu zwiększyć podlegającą zwrotowi kwotę. Zdarzają się sytuacje, kiedy nieświadomi tego użytkownicy ze zdumieniem spoglądają na narosłe odsetki, zastanawiając się, jak je spłacić.

Aby uniknąć nieprzyjemnych niespodzianek i zredukować koszt użytkowania kart kredytowych do zera konieczne jest zaznajomienie się z długością okresu bezodsetkowego oferowanego przez bank. Jak widać na zamieszczonych powyżej przykładach, najczęściej wynosi on około 55 dni. Co to oznacza?


  • Załóżmy, że nasze zakupy kartą kredytową zostały dokonane 1 marca, a okres rozliczeniowy w banku trwa 1 miesiąc i zaczyna się 1 dnia każdego miesiąca. Oznacza to, że na początku kwietnia dostaniemy wyciąg wszystkich transakcji zrealizowanych w marcu.
  • Jeśli okres bezodsetkowy trwa np. 56 dni, jak w przypadku Citibank, to znaczy, że spłacając kartę najpóźniej 26 kwietnia, unikniemy opłaty odsetek.
  • Jeśli spóźnimy się i nasz dług spłacimy 27 kwietnia lub później, zostaną nam naliczone odsetki według opublikowanej przez bank RRSO.

Podsumowanie

Jak widać, karta debetowa to nie to samo co karta kredytowa. Mimo tego, że obie spełniają tę samą funkcję płatniczą, istnieje między nimi podstawowa różnica związana z pochodzeniem wykorzystywanych środków.

Karta debetowa to rodzaj „portfela” dla naszych pieniędzy. Płacąc nią, wydajemy własne środki, nie musimy się więc obawiać o niespłacone odsetki i narastający dług.

Natomiast karta kredytowa to, jak sama nazwa wskazuje, kredyt krótkoterminowy od banku, który nie każdy ma szansę dostać i który jest związany z wymogami punktualnej spłaty, lub poniesienia dodatkowych kosztów odsetkowych.

Podoba ci się ten artykuł? Udostępnij go znajomym

Udostępnij na Facebooku

Masz pytania lub własne doświadczenia? Podziel się nimi w komentarzach