Ubezpieczenie pożyczki - Wszystko, co musisz wiedzieć

✒️ Autor: Jessica Surdel

⌛️ 17.3.2021 (Czas czytania: 10 min.)

Ubezpieczenie pożyczki - Wszystko, co musisz wiedzieć

Starając się o pożyczkę lub kredyt bankowy, często spotykamy się z możliwością jej ubezpieczenia. Co daje ubezpieczenie pożyczki, jak działa i czy warto z niego skorzystać – na te i na inne pytania odpowiemy w dzisiejszym artykule.

Jeszcze kilka lat temu ubezpieczenie dotyczyło przede wszystkim kredytów hipotecznych związanych z wysokimi kwotami. Obecnie istnieje możliwość wykupienia polisy ubezpieczeniowej również dla innych produktów finansowych, takich jak bankowe pożyczki gotówkowe, ratalne, kredyty samochodowe czy choćby popularne „chwilówki”. Od czasu do czasu zdarza się również ubezpieczenie pożyczki prywatnej udzielanej przez osoby fizyczne.

Ubezpieczenie pożyczki - co to jest

Udzielanie wsparcia finansowego zawsze wiąże się z ryzykiem po stronie wierzyciela: co jeśli dłużnik okaże się nierzetelny lub jeśli z jakiegoś powodu nie będzie w stanie spłacić pożyczki na czas? Kto zwróci pożyczone pieniądze?

Z pomocą wierzycielowi przychodzi w takiej sytuacji ubezpieczenie pożyczki lub kredytu wykupione przez dłużnika. Chroni ono przed potencjalnym ryzykiem niewypłacalności klienta i przenosi obowiązek dalszej spłaty na ubezpieczyciela pod warunkiem zaistnienia przewidzianej w polisie sytuacji. Ubezpieczenie pożyczki jest więc jedną z form jego zabezpieczenia, czyli zagwarantowania spłacalności.

Z punktu widzenia pożyczkobiorcy wykupienie polisy stanowi oczywiście dodatkowy koszt: składkę wykupionej polisy dodaje się do comiesięcznych rat. Nie zawsze oznacza to jednak, że ubezpieczona pożyczka jest droższa od nieubezpieczonej. Niższe ryzyko niespłacalności często skłania instytucje pożyczkowe do zaoferowania korzystniejszych odsetek lub prowizji.

Bywa tak, że bank oferuje dwie wyceny tej samej pożyczki lub kredytu: jedną dla wersji ubezpieczonej, a drugą dla nieubezpieczonej.

Przed jakimi sytuacjami chroni ubezpieczenie pożyczki?

Zaciągając dług, zdajemy sobie sprawę z konieczności jego spłaty i jesteśmy na nią przygotowani. Niestety zdarza się, że nieprzewidziane wypadki przekreślają nasze plany i obliczenia i zwrot pożyczki czy kredytu staje się dla nas niemożliwy lub trudny do udźwignięcia.

Właśnie wtedy przydaje się ubezpieczenie wierzytelności. Wykupywana przez klienta polisa najczęściej gwarantuje, że to ubezpieczyciel przejmie na siebie obowiązek spłaty pożyczki, jeśli dojdzie do:

  • śmierci dłużnika (we wszystkich typach ubezpieczenia),
  • jego choroby lub kalectwa,
  • utraty zatrudnienia (najczęściej w przypadku kredytów bankowych).

Czy ubezpieczenie pożyczki jest obowiązkowe?

W przepisach prawa polskiego nie znajduje się żaden zapis, który miałby zasądzać obowiązek ubezpieczenia kredytów i pożyczek. To, czy chcemy wykupić polisę, zależy od naszej woli. W praktyce jednak bank może w niektórych przypadkach odmówić nam finansowania, jeśli nie zgodzimy się na objęcie pożyczki ubezpieczeniem.

Zasada, jaką zwykle kierują się instytucje finansowe w tym zakresie, dotyczy pożyczanej kwoty i okresu spłaty. Im więcej pieniędzy chcemy pożyczyć i im dłuższy okres spłaty wybierzemy, tym większe będzie ryzyko wierzyciela i tym częściej będzie on od nas wymagać wykupienia ubezpieczenia.

Banki uzależniają udzielenie kredytu hipotecznego lub samochodowego od wykupienia polisy ubezpieczeniowej zwłaszcza w przypadku:

  • wysokich kwot,
  • niewielkiej zdolności kredytowej pożyczkobiorcy,
  • niskiego wkładu własnego.

Ubezpieczenie kredytu hipotecznego często spotyka się również w sytuacji, gdy klient stara się o niego w pojedynkę.

Rodzaje ubezpieczenia pożyczki

Najczęściej oferowane są trzy rodzaje ubezpieczenia:

  1. Ubezpieczenie na życie – gwarantuje dalszą spłatę kredytu na wypadek nagłej śmierci kredytobiorcy. Aby firma ubezpieczeniowa podjęła się spłaty, konieczny jest pisemny wniosek wystosowany albo przez rodzinę zmarłego, albo przez bank pożyczający, a także przedstawienie dokumentu potwierdzającego faktyczną śmierć dłużnika (najczęściej jest nim akt zgonu).
  2. Ubezpieczenie na wypadek choroby lub trwałego kalectwa – polisa zostaje aktywowana, jeśli dojdzie do trwałego uszkodzenia ciała lub choroby uniemożliwiającej kredytobiorcy dalszą pracę, a tym samym uzyskiwanie dochodu. Aby spłata kredytu była kontynuowana przez ubezpieczyciela, dłużnik musi złożyć odpowiedni wniosek na piśmie i przedstawić dokumenty potwierdzające swoją chorobę lub kalectwo.
  3. Ubezpieczenie na wypadek utraty pracy – działa tylko wtedy, jeśli kredytobiorca straci pracę nie ze swojej winy. W zależności od warunków polisy, firma ubezpieczeniowa zobowiązuje się spłacić od 6 do 12 kolejnych rat kredytu pod warunkiem, że zostanie jej przedstawiony dokument potwierdzający zwolnienie (np. świadectwo pracy).

W przypadku kredytów hipotecznych można się spotkać także z polisami obejmującymi:

  • ubezpieczenie pomostowe,
  • ubezpieczenie nieruchomości (np. od pożaru lub kradzieży),
  • ubezpieczenie niskiego wkładu własnego lub braku wkładu własnego.

Te rodzaje ubezpieczeń mogą wystąpić samodzielnie lub łączyć się z innymi.

Szczegółowe informacje o tym, jak działa ubezpieczenie pożyczki lub jak działa ubezpieczenie kredytu (hipotecznego, samochodowego, gotówkowego etc.), można znaleźć w OWU (Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia).

UWAGA:

Akt prawny regulujący kwestie związane z kredytami hipotecznymi, w tym ich ubezpieczenie, to ustawa z 23 marca 2017 roku, Dz. U. 2017 poz. 819.

Podsumowując: na czym polega ubezpieczenie kredytu lub pożyczki? Jest ono niczym innym, jak zabezpieczeniem jego spłaty, które zobowiązuje firmę ubezpieczającą do przejęcia obowiązków dłużnika, jeśli ten znajdzie się w opisanej w polisie sytuacji.

Na co zwrócić uwagę, czytając umowę ubezpieczenia pożyczki?

Zanim podpiszemy polisę ubezpieczeniową na pobieraną przez nas pożyczkę lub kredyt, warto dokładnie przyjrzeć się jej warunkom (OWU). Dzięki temu dowiemy się, jakie sytuacje są objęte ubezpieczeniem, a jakie są z niego wykluczone.

Ubezpieczenie pożyczki w razie śmierci może nie zostać wypłacone, jeśli na przykład doszło do niej pod wpływem alkoholu lub narkotyków, na skutek samobójstwa, udziału w przestępstwie etc. Przeoczenie tego faktu w momencie podpisywania polisy nie pozwoli spadkobiercom na późniejsze skorzystanie z ubezpieczenia.

Składając nasz podpis w ciemno, narażamy się na ryzyko, że ze względu na restrykcyjne warunki polisa praktycznie do niczego nam się nie przyda. To oczywiście mija się z celem i jest przysłowiowym wyrzuceniem pieniędzy w błoto.

Ile kosztuje ubezpieczenie pożyczek?

W większości przypadków koszt ubezpieczenia pożyczki zależy odubezpieczonej kwoty i okresu spłaty. Jeśli chodzi o polisę na życie, to jej koszt wynosi zwykle około 0,3% kwoty kredytu miesięcznie. W przypadku składki pobieranej jednorazowo oznacza to równowartość około 6% (spłata zobowiązania rozłożona na 1 rok), a nawet 16% (wieloletni plan spłaty).

Cena polisy często zależy również od tego, czy pożyczkobiorca jest nowym, czy stałym klientem danej instytucji finansowej i z jakich innych produktów bankowych korzysta. Dla przykładu, ubezpieczenie do pożyczki gotówkowej oferowanej przez PKO BP w przypadku polisy na życie wynosi:

  • dla klientów Bankowości Osobistej – 0,1429% × całkowita kwota pożyczki gotówkowej × liczba rat pożyczki;
  • dla pozostałych klientów – 0,237% × całkowita kwota pożyczki gotówkowej × liczba rat pożyczki.

Czy cena ubezpieczenia jest odgórnie regulowana? Tak. Ubezpieczenie należy do pozaodsetkowych kosztów pożyczki, które podlegają Ustawie o Kredycie Konsumenckim (tzw. Ustawie Antylichwiarskiej). Jej najnowszy projekt nowelizacji został przyjęty w czerwcu 2019 roku i według jego zapisów maksymalna wysokość tego rodzaju kosztów nie może przekroczyć:

  • 10% całkowitej kwoty kredytu (część stała),
  • 10% całkowitej kwoty kredytu konsumenckiego w stosunku rocznym (część zmienna).

UWAGA:

Ze względu na kryzys gospodarczy spowodowany epidemią COVID–19, rząd przyjął w 2020 ustawę antykryzysową, według której koszt chwilówek przyznawanych na okres poniżej 30 dni może wynieść maksymalnie 5% wartości pożyczki. Oznacza to, że koszt potencjalnego ubezpieczenia również został odpowiednio zmniejszony.

Ograniczenie dopuszczalnej wysokości kosztów pozaodsetkowych w naturalny sposób reguluje również potencjalną cenę ubezpieczenia.

Koszt ubezpieczenia pożyczki lub kredytu zależy również od tego, w jaki sposób zostanie pobrana składka. Opcja jednorazowego poboru od kwoty pożyczki jest zwykle bardziej atrakcyjna finansowo niż rozłożenie składki na miesięczne raty.

Jak wycofać ubezpieczenie kredytu lub pożyczki?

Decydując się na objęcie ubezpieczeniem długoterminowej pożyczki lub kredytu, warto pamiętać o tym, że zawsze istnieje możliwość odstąpienia od polisy i firma ubezpieczeniowa nie może nam tego odmówić.

Oczywiście każda rozwiązana umowa to dla ubezpieczyciela utrata dochodu, co sprawia, że polisy są najczęściej obwarowane restrykcjami i opłatami dotyczącymi warunków jej wymówienia. Rezygnacja z ubezpieczenia najczęściej wiąże się ze zwiększeniem stopy oprocentowania pożyczki lub marży.

Koniecznie należy zwrócić na ten punkt uwagę jeszcze zanim zdecydujemy się na wykupienie polisy i obliczyć, ile wyniesie nas spłata zarówno pożyczki ubezpieczonej, jak i nieubezpieczonej. Mając tego rodzaju porównanie, łatwiej będzie podjąć najkorzystniejszą dla nas decyzję.

Jak obliczyć zwrot ubezpieczenia kredytu lub pożyczki?

Kiedy opłata polisy ubezpieczającej pożyczone środki przestaje nam się opłacać i decydujemy się zrezygnować z dalszego ubezpieczania kredytu, mamy prawo domagać się zwrotu niewykorzystanej składki ubezpieczenia. Mówi o tym Art. 813 § 1 Kodeksu cywilnego:

Składkę oblicza się za czas trwania odpowiedzialności ubezpieczyciela. W przypadku wygaśnięcia stosunku ubezpieczenia przed upływem okresu, na jaki została zawarta umowa, ubezpieczającemu przysługuje zwrot składki za okres niewykorzystanej ochrony ubezpieczeniowej.

W jakich innych przypadkach można domagać się zwrotu składki ubezpieczenia? Mamy do tego prawo, jeśli:

  • dokonamy przedterminowej spłaty kredytu,
  • bank kredytujący wypowie umowę z nami i skieruje nasz kredyt do windykacji.

UWAGA:

W przypadku kredytu hipotecznego, w którym ubezpieczenie jest najczęściej warunkiem obowiązkowym, rezygnacja z danej polisy niesie za sobą obowiązek wykupienia nowej, obejmującej okres, który pozostał do spłaty całości kredytu.

Aby obliczyć, ile wyniesie zwracana składka ubezpieczenia, należy wziąć pod uwagę termin wypowiedzenia polisy.

  1. Składka zostanie nam zwrócona w całości, jeśli zrezygnujemy z ubezpieczenia w ciągu 30 dni od dnia podpisania umowy.
  2. Po upływie 30 dni ubezpieczyciel zwróci nam część składki proporcjonalnie do niewykorzystanego okresu ochronnego. Umowa ubezpieczenia powinna zawierać informację, jak obliczana jest kwota do zwrotu.

Jeśli chodzi o formę zwrotu, to może nią być przelew środków na nasze konto lub ich odliczenie od pozostającej kwoty zadłużenia.

Ile czasu czeka się na zwrot niewykorzystanej składki ubezpieczenia pożyczki? Odliczenie jej od kwoty zadłużenia trwa zwykle krócej niż przelew na konto kredytobiorcy. To, jak długo będzie procesowany nasz wniosek, zależy również od okresu wypowiedzenia, jaki przewiduje nasza polisa.

Ubezpieczenie pożyczki - czy warto

Objęcie kredytu lub pożyczki ubezpieczeniem posiada niewątpliwe korzyści dla wierzyciela. Gwarantuje odzyskanie środków pieniężnych i poszerza grupę potencjalnych klientów o osoby, którym samodzielnie trudno byłoby uzyskać finansowanie.

Co jednak daje ubezpieczenie pożyczki dłużnikowi? Czy z jego punktu widzenia wykupienie polisy jest korzystne?

Aby odpowiedzieć na to pytanie, należy wziąć pod uwagę:

  • możliwość uzyskania finansowania bez ubezpieczenia,
  • dostępną kwotę pożyczki ubezpieczonej vs.kwotę pożyczki bez ubezpieczenia,
  • warunki polisy,
  • koszt ubezpieczenia,
  • wielkość pożyczanej kwoty,
  • okres kredytowania.

Ubezpieczenie pożyczek i kredytów jest swego rodzaju przeciwwagą dla słabej zdolności kredytowej wnioskodawców. W przypadku stosunkowo niskich zarobków, niestabilnych warunków zatrudnienia, wcześniejszych kredytów wymagających spłacenia i innych czynników osłabiających naszą zdolność do spłacenia nowego zobowiązania finansowego, jego ubezpieczenie pomoże uzyskać pozytywną decyzję banku i wynegocjować lepsze warunki spłaty.

Co więcej, oferta ubezpieczenia pożyczki, jaką prezentuje bank, często wiąże się z niższym oprocentowaniem lub prowizją.

Należy jednak pamiętać, że w przypadku pożyczek na niskie kwoty ta potencjalna pomoc, jaką daje ubezpieczenie, traci na znaczeniu. Wymagana zdolność kredytowa jest wtedy odpowiednio niższa, szansa na zdobycie finansowania jest więc bardziej realna.

Ubezpieczenie pożyczki powiększa jedynie jej całkowity koszt, co przy niskich kwotach może okazać się nieopłacalne. Poza tym w spłaceniu kilkudziesięciu złotych najczęściej mogą nam pomóc przyjaciele lub rodzina, więc włączanie w to firmy ubezpieczeniowej może być po prostu zbyteczne.

Ubezpieczenie długu nie ma również zbyt dużego sensu, jeśli zaciągamy chwilówkę. Termin spłaty tego rodzaju zobowiązań jest na tyle krótki, że nasza sytuacja finansowa raczej nie ulegnie w tym czasie zmianie. Ryzyko śmierci lub kalectwa również staje się odpowiednio niższe.


Decydując się na to, czy przyjąć ofertę ubezpieczenia pożyczki lub kredytu warto kierować się zasadą, według której najbardziej opłaca się ubezpieczyć zobowiązania na wysokie kwoty i z długim okresem spłaty (kredyt hipoteczny czy kredyt samochodowy). Trudno bowiem przewidzieć, co stanie się z nami w ciągu następnych kilku do kilkudziesięciu lat.